> ...
Get Adobe Flash player

 

 

AddThis Social Bookmark Button

mostowiczArnold Mostowicz (ur. 6 kwietnia 1914 r. w Łodzi, zm. 3 lutego 2002 r. w Warszawie) – żydowski pisarz, dziennikarz, tłumacz, lekarz i popularyzator nauki.
Urodził się w Łodzi w rodzinie żydowskiej. W latach 1932-1939 studiował medycynę w Tuluzie. Powrócił do Polski na krótko przed wybuchem II wojny światowej. W trakcie oblężenia Warszawy pracował w Szpitalu Dzieciątka Jezus. Po zdobyciu stolicy przez wojska niemieckie, w październiku 1939 r., wrócił do Łodzi, gdzie został przesiedlony do łódzkiego getta. Tam przez 4 lata pracował i kolaborował jako lekarz w szpitalu zakaźnym i pogotowiu. Po likwidacji getta zesłany do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Po wojnie nie wrócił do medycyny, ale zajął się dziennikarstwem. Był zastępcą redaktora naczelnego wrocławskiej „Trybuny Dolnośląskiej”, organizatorem prasy poznańskiej i „Gazety Krakowskiej”, którą kierował przez 6 lat, a od roku 1955 do 1969 - naczelnym redaktorem warszawskich „Szpilek”. Zostal usunięty w wyniku nieudanej próby zamachu stanu przez żydokomunistów-syjonistów w marcu 1968 roku.  
Zyskał światowy rozgłos po tym, jak wziął udział w filmie dokumentalnym Fotoamator Dariusza Jabłońskiego z 1998, w którym domaga się historycznej prawdy o holocauście, pełniąc rolę narratora komentującego slajdy pochodzące z łódzkiego getta. Był również współautorem scenariusza tego filmu. W 1995 został prezesem fundacji Monumentum Iudaicum Lodzense, której celem jest opieka nad dziedzictwem łódzkich Żydów. Przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II wojnie światowej. W 1998 otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Łodzi.
Arnold Mostowicz jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.


Za Wikipedia


Zobacz skany dokumetów


 

Warszawa, dnia... maja 1981 r.

Tajne spec. znaczenia

Egz. Nr...

NOTATKA

z przeglądu akt archiwalnych Nr 10214/I/K dot. Arnolda MOSTOWICZA.

Arnold MOSTOWICZ s. Ignacego i Erny, ur. 6.04.1914 r. w Wilnie, obywatelstwo polskie, wykształcenie wyższe, z zawodu dziennikarz, redaktor naczelny „Szpilek", zam. w Warszawie.

W 1967 r. Wydział V Dep. II MSW przeprowadził z wymienionym dwie rozmowy operacyjne związane z utrzymaniem przez niego kontaktu z I sekretarzem ambasady Francji w W-wie Jeanem Pierre Beauchataud oraz attache kulturalnym Andre Dondal. Zobowiązał się do każdorazowego informowania nas o treści jego spotkań z pracownikami ambasady Francji w Polsce.

Od 1969 r. nie zanotowano kontaktów A. MOSTOWICZA z pracownikami ambasady Francji. Być może sam celowo zaniechał tych spotkań, bądź też zaprzestali ich figuranci po zajęciu wymienionego ze stanowiska redaktora naczelnego tygodnika „Szpilki".

Z tego też powodu zaniechano z wymienionym dalszych kontaktów, a materiał sprawy przekazano do archiwum Biura „C" MSW.

Por. J. Winiarski

Źródło: IPN BU 001043/3642, s. 9


Warszawa, dnia 26 maja 1981 roku

Tajne spec. znaczenia

Egz. Nr 1

NACZELNIK

WYDZIAŁU XIV

DEPARTAMENTU II

MINISTERSTWA SPRAW WEWNĘTRZNYCH

w miejscu

RAPORT

O zezwolenie na przeprowadzenie rozmowy pozyskaniowej z:

Ob. MOSTOWICZ ARNOLD s. Ignacego i Erny, ur. 6 kwietnia 1914 r. w Wilnie, narodowość i obywatelstwo polskie, żonaty z Jadwigą c. Ignacego ur. 24 października1926 r., w Łodzi. W/wymieniony posiada wykształcenie wyższe uniwersyteckie /w latach 1932-37 - ginekologia w Tuluzie/ z zawodu lekarz ginekolog. Wykonywany zawód dziennikarz. Obecnie na emeryturze. Członek Naczelnego Sądu Koleżeńskiego Stowarzyszenia dziennikarzy Polskich. Zam. Warszawa.

W latach 1932-39, w Francji był członkiem Komunistycznej Partii Francji. Od 1944 r. przebywał w obozach koncentracyjnych w Niemczech. Po wyzwoleniu w 1945 roku wraca do kraju.

Do roku 1948 pracował jako dziennikarz w „Trybunie Ludu" a następnie w „Trybunie Dolnośląskiej" dalej w „Gazecie Poznańskiej". W roku 1949 pracuje w „Gazecie Krakowskiej" a w latach 1951-52 pełnił obowiązki naczelnego redaktora „Dziennika Polskiego". W 1955 roku został przeniesiony na stanowisko redaktora naczelnego „Szpilek".

Mostowicz Arnold w latach 1956-63 przebywał wielokrotnie służbowo za granicą w NRD, ZSRR, Jugosławii, Austrii, Włoszech, Francji i Chinach.

We wrześniu 1967, A. Mostowicz, zawarł znajomość z podejrzanym o działalność wywiadowczą, I sekretarzem ambasady Francji w Warszawie Jeanem-Pierre Beauchataud.

W 1967 roku Wydz. V Dep. II MSW przeprowadził z wymienionym dwie rozmowy operacyjne związane z utrzymywaniem przez niego kontaktu z I sekretarzem ambasady Francji W Warszawie, oraz z attache kulturalnym Andre Dondal. A. Mostowicz zobowiązał się do każdorazowego informowania nas o treści jego spotkań z pracownikami ambasady Francji.

Od 1969 roku nie zanotowano kontaktów A. Mostowicza z pracownikami ambasady Francji. Być może sam celowo zaniechał tych spotkań, bądź też zaprzestali ich figuranci po zdjęciu wymienionego ze stanowiska redaktora naczelnego tygodnika „Szpilki". Z tego też powodu zaniechano z wymienionym dalszych kontaktów, a materiał sprawy przekazano do archiwum Biura „C" MSW.

W październiku 1980 roku na nadzwyczajnym zjeździe Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich A. Mostowicz został wybrany na członka Naczelnego Sądu Koleżeńskiego SDP. Na tym zjeździe nastąpiły generalne zmiany we władzach SDP, co spowodowało wyeliminowanie uplasowanych w SDP osobowych źródeł informacji.

W związku z powyższym istnieje potrzeba organizowania nowych źródeł od podstaw. Mając na względzie powyższe proponuję przeprowadzenie rozmowy operacyjnej z A. Mostowiczem mając na uwadze jego prace w Naczelnym Sądzie Koleżeńskim SDP, oraz bardzo dobrą personalną znajomość tego środowiska.

Początkowo rozmowa będzie przebiegała pod kątem infiltracji środowiska dziennikarskiego przez obce służby wywiadowcze przy wykorzystaniu kontaktów na linii pracownicy dyplomatyczni ambasad a dziennikarze oraz korespondenci zagraniczni a dziennikarze.

Bazą wyjściową do rozmowy będą uprzednie kontakty A. Mostowicza z dyplomatami.

Wiadomo nam, że A. Mostowicz w tym zakresie nie będzie w stanie udzielić nam istotnych informacji. W związku z powyższym dalszą część rozmowy będę starał się skierować na środowisko korespondentów i dziennikarzy z wyjściem na jego działalność w NSK-SDP.

Powyższe ma służyć tylko do nawiązania właściwej rozmowy operacyjnej, której zadaniem będzie uzyskanie informacji od A. Mostowicza w zakresie prowadzonej polityki przez SDP oraz charakterystyk władz SDP. W zależności od atmosfery i efektów będę dążył do uzyskania zgody A. Mostowicza na udzielenie nam informacji w powyższym zakresie.

Biorąc pod uwagę fakt utrzymywania kontaktów operacyjnych z A. Mostowiczem, w trakcie których przekazał nam informację, proponuję przyznać za podstawę pozyskania zasadę dobrowolności.

W celu nawiązania kontaktu z A. Mostowiczem proponuję, skontaktować się z nim telefonicznie i w rozmowie ustalić czas i miejsce w którym odbędzie się właściwa rozmowa.

Przy sprzyjających okolicznościach proponuje rozmowę przeprowadzić w mieszkaniu A. Mostowicza w dniu 27.05.1981 roku.

Niezależnie od efektów końcowych rozmowy A. Mostowicz, zostanie poinformowany o obowiązku zachowania w tajemnicy faktu i treści przeprowadzonej z nim rozmowy.

WYDZ. XIV DEP. II MSW

Ppor. Henryk Ślęzak

Źródło: IPN BU 001043/3642, s. 10-11


 

Warszawa, dnia 9.12.1982 r.

TAJNE

Egz. poj.

NOTATKA SŁUŻBOWA

dot. wykonanych ustaleń wobec:

Ob. Mostowicz Arnold s. Ignacego, Erny, ur. 6.04.1914 r. w Wilnie, narodowość żydowska z zawodu lekarz-ginekolog, dziennikarz - emeryt.

W związku z otrzymaną informacją z Wydz. VII Dep. V MSW z której wynika, że w jego mieszkaniu przebywali Rudnik i Krakowski - Żydzi-syjoniści jak się określili nie Izraelscy. W trakcie wizyty omawiali przygotowania do obchodów 40 rocznicy powstania w Getcie (vide określenie ko „RB" z 5.10.19820).

Z informacji Dep. I wynika, że Krakowski ma powiązania z Instytutem Historycznym w Izraelu. Ustalono, że w Jerozolimie znajduje się Żydowski Instytut Historyczny - YAD VASCHEM - który utrzymuje szerokie kontakty z Żydami kolaborującymi za granicą. Mostowicz otrzymał zaproszenie tego Instytutu - złożył wniosek paszportowy na wyjazd do Izraela w okresie od 10.03 do 15.04.b.r. podając jako cel wyjazdu naukowo-prywatny. Obchody 40 rocznicy powstania w Polsce rozpoczną się 14.04 i trwać będą do 19.04.b.r. Zachodzi przypuszczenie, że Mostowicz będzie jednym z organizatorów obchodów.

Inspektor Wydz. XIV Dep. II MSW

Ppor. Henryk Ślęzak

Źródło: IPN BU 001043/3642, s.17-18


Zadania dla tw ps. „Bernard" do realizacji na terenie Izraela - przekazane przez Dep. I MSW

1. Obchody 40-lecia Powstania w Getcie Warszawskim /14-24.04.1983/

- zamierzenia organizacyjne uroczystości w Izraelu /rozgłos, ewentualna krytyka/

- kto zamierza przyjechać z Izraela na obchody do Polski /szczególnie chodzi o osoby ze sfer rządowych, instytucji centralnych itp./

- czy członkowie delegacji izraelskiej ograniczą się tylko do biernego uczestnictwa, czy też będą dążyć do nawiązania formalnych kontaktów /handlowych, dyplomatycznych, kulturalnych itp. z władzami i instytucjami PRL/.

2. Plany Izraela wobec PRL po obchodach w Getcie /zamierzenia w stosunku do PRL, czy normalizacja stosunków, jeśli tak to w jakich formach, jeśli nie to dlaczego/.

3. Charakterystyka pracowników YAD VASCHEM, emigrantów w PRL /Krakowski, Wajn i inni/. Prace tego instytutu na temat Polski /nad czym aktualnie pracuje/. Wszystkie informacje o jego strukturze organizacyjnej, finansowaniu, współpracy z innymi organizacjami międzynarodowymi.

4. Zamierzenia instytucji naukowych i kulturalnych Izraela w kierunku nawiązania współpracy z podobnymi instytucjami w PRL.

5. Wykonanie fotografii o charakterze turystycznym gmachu b. polskiej ambasady w Tel-Aviv, ul. Allenby nr 93 /obecnie mieści się tam bank PKO/ oraz kilku innych charakterystycznych miejsc /np. kawiarnia „Colorado", „Ażarim" itp./.

6. Ustalenie dziennikarzy „Nowiny Kurier" Natan Gross, Krystyna Bernard, Renata Jabłońska - charakterystyki, bliższe dane, miejsce zamieszkania.

7. Przywóz znaczków izraelskich, kilka widokówek, długopisy świadczącymi o pochodzeniu w miarę możliwości inne przedmioty kalendarze, breloki, materiały propagandowe dot. 40 rocznicy obchodów Powstania w Getcie itp.

Notatka

Zadań tw ps. „Bernard" nie przekazano z uwagi na to, że nie otrzymał zgody na wyjazd czasowy do Izraela.

Por. H. T. Ślęzak

Źródło: IPN BU 001043/3642, s.19-20


Warszawa, dnia 28 maja 1981 roku

Tajne spec. znaczenia

Egz. Nr 1

NACZELNIK WYDZIAŁU XIV

DEPARTAMENTU II MSW

RAPORT

Z przeprowadzonej w dniu 27 maja 1981 roku, rozmowy operacyjno-pozyskaniowej z Ob. Arnoldem Mostowiczem, członkiem Naczelnego Sądu Koleżeńskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

Rozmowa odbyła się w mieszkaniu A. Mostowicza, a jej zadaniem było potwierdzenie możliwości operacyjnych A. Mostowicza zakładanych w raporcie o zezwolenie na przeprowadzenie rozmowy tj.:

- w zakresie komentowania i stosunku władz SDP do działalności polityczno-administracyjnej władz partyjnych i administracyjnych

- w zakresie charakteryzowania personalnie władz i członków SDP

- w przypadkach prywatnych kontaktów dyplomatów i korespondentów z krajów zachodnich z dziennikarzami i członkami SDP

- w sprawach Naczelnego Sądu Koleżeńskiego SDP.

Rozmowę prowadziłem zgodnie z przyjętym założeniem i tak jak przewidywano A. Mostowicz stwierdził, że od 14 lat tj. od momentu rezygnacji ze stanowiska redaktora naczelnego „Szpilek", nie utrzymuje żadnych kontaktów z przedstawicielami placówek dyplomatycznych.

Wyjaśniłem A. Mostowiczowi, że służba kontrwywiadu odnotowuje sygnały szerokiej penetracji pod kątem wywiadowczym istotnych dziedzin życia społeczno-politycznego naszego kraju, przy znacznym wykorzystaniu dziennikarzy-korespondentów z krajów zachodnich a także tradycyjnie służb dyplomatycznych. Powyższe A. Mostowicz przyjął ze zrozumieniem i powagą obecną sytuację i trud naszej pracy. Stwierdził jednakże, że jego możliwości obecnie w tym zakresie są ograniczone. Wykazałem mu możliwość udzielenia nam pomocy z uwagi na dużą znajomość tego środowiska i łatwość w sposób naturalny podtrzymywania kontaktów. Bazą wyjściową tej działalności winno być jego członkostwo w NSK-SDP. Po przemyśleniu z pewnymi oporami przyznał, że jest to możliwość ale w stopniu ograniczonym. Dalej poprowadziłem rozmowę na temat dziennikarstwa ze szczególnym uwzględnieniem pozjazdowych struktur w sensie obsady personalnej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w obecnych realiach rzeczywistości politycznej. W szerszej wypowiedzi A. Mostowicz stwierdził, że jest zaprzyjaźniony ze Stefanem Bratkowskim wyraził się o nim jako o ogromnej wiedzy i inteligencji bardzo uczciwym, uważa że jako członek Partii robi wszystko by skonsolidować i uzdrowić partię. Posiada duży autorytet w społeczeństwie a także u członków Partii. Uważa, że jego działalność jako członka Partii wybiega daleko w przyszłość - czego właściwie nie potrafią odczytać niektórzy wyżsi funkcjonariusze Partii, stąd wiele kontrowersji wobec jego listu otwartego. Wskazał na wątpliwość racji CKKP podczas przeprowadzanej z nim rozmowy. Środowisko dziennikarskie stwierdziło, że Bratkowski z tego starcia wyszedł z twarzą. Wyraził opinię, że Bratkowski powinien być co najmniej członkiem KC-PZPR. Ponadto chodzą plotki, że na zjeździe wyjdzie jeszcze wyżej. Podobno Bratkowski zakulisowo prowadził rozmowy ze stroną radziecką. Zastrzegł się, że są to plotki. Dalej A. Mostowicz stwierdził, że prowadzona działalność w różnych środowiskach przysparza mu coraz więcej zwolenników.

Następnie wspomniał o Macieju Iłowieckim jako o człowieku, który posiada duże możliwości i kontakty, zdolny i uczciwy dziennikarz bacnie pracuje nad szerszym opracowaniem na temat obecnej sytuacji społeczno-politycznej, opracowanie jest już w zasadzie na ukończeniu ma je wydać PA Interpress wspólnie z szefem Interpressu Wojciechowskim pracują nad kształtem końcowym tego opracowania. Nieoczekiwanie wspomniał o Bernardzie Margeritte z Le Figaro, zna go jeszcze z czasów gdy ten był korespondentem La Monde, stwierdził, że nie ma do niego zaufania, chociaż na to nie ma żadnego racjonalnego wytłumaczenia. W związku z tym zaniechał utrzymywania z nim kontaktów. Opowiadając o swojej pracy dziennikarskiej powiedział, że nie identyfikuje się z tym środowiskiem nie odpowiada mu ono z wielu względów może dlatego, że jest z zawodu lekarzem. Obecnie pisze o pracy w profilu medycznym i pracuje nad książkami, które w pewnym czasie poprzez wybranych bohaterów odzwierciedlają jego doświadczenie i przemyślenia życiowe. W nawiązaniu do swego członkostwa w Naczelnym Sądzie Koleżeńskim powiedział że składa się on z prezesa i czterech wiceprezesów /wszyscy są z wykształcenia prawnikami/ oraz z piętnastu pozostałych członków o różnych specjalnościach.

Do zadań statutowych NSK-SDP należy rozpatrywanie odwołań od orzeczeń Sądów Koleżeńskich działających przy Oddziałach Wojewódzkich SDP, NSK jest jakby drugą instytucją. Obecnie na wokandzie nie mają żadnej sprawy, z uwagi na to, że sądy koleżeńskie zapoczątkowały swoją działalność w listopadzie. Spodziewają się, że sprawy zaczną spływać przy końcu lipca początek sierpnia. W związku z powyższym Mostowicz zaproponował następne spotkanie na początku sierpnia. Ponadto uzasadnił, że coraz bardziej podupada na zdrowiu i wyjeżdża w góry na rekonwalescencję. Począwszy od końca czerwca i przez większą część lipca ma zaplanowaną do realizacji w terenie serię odczytów - spotkań z czytelnikami.

Wnioski:

- Mostowicz podczas rozmowy zachowywał się bardzo swobodnie, ale wyczuwało się pewną rezerwę, za wszelką cenę dążył do ustalenia właściwego celu podjęcia z nim kontaktu,

- starał się przedstawić jako ten, który ma ograniczoną możliwość w udzielaniu naszej służbie pomocy w zakresie prezentowanej mu problematyki,

- będąc nie do końca przekonanym wyraził zgodę na informowanie nas jak się wyraził „w miarę swoich możliwości" o interesujących nas problemach.

Uwagi:

- sądzę, że należy podtrzymywać kontakt z A. Mostowiczem podczas spotkań dążąc do zacieśnienia współpracy inspirując go do wykonywania zadań z zakresu działalności społeczno-politycznej władz SDP z uwzględnieniem charakterystyk personalnych,

- powyższe należy realizować w sposób wyważony by nie spowodować unikania kontaktów A. Mostowicza z nami,

- informacje pochodzące z tego źródła będą sygnowane tw ps. Bernard.

WYDZIAŁ XIV DEP. II MSW

Ppor. Henryk Ślęzak

Źródło: IPN BU 001043/3642, s.12-14


 

Warszawa, dnia 5.10.1982 r.

Źródło: ko „RB"

Przyjął: ppłk St. Markiewicz

TAJNE

Egz. Nr 2

INFORMACJA

W Polsce przebywa grupa działaczy żydowskich z zagranicy. Jak ich określił red. Arnold Mostowicz - syjoniści, ale nie Izraelscy. Otóż jeden z nich to przyjaciel Mostowicza z czasów okupacji. Obydwaj byli w Getcie Żydowskim w Łodzi, w policji żydowskiej, ale podobno w ruchu oporu. Ten człowiek nazywa się Rudnik /lub podobnie/ przybywszy teraz do Polski zatelefonował do Mostowicza, zaprosił go na spotkanie, w którym uczestniczył także przybyły razem z Rudnikiem niejaki Krakowski. Obydwaj poinformowali Mostowicza, że są tu niby dla uprawiania normalnych kontaktów z polskim rządem z ZBOWiD-em, ale to tylko przykrywka. W rzeczywistości bowiem chcą na wielką światową skalę zorganizować w przyszłym roku obchody 40-lecia powstania w Getcie Warszawskim. Mają to być obchody, które:

1. Nawiążą do tego, że powstanie żydowskie w Getcie było pierwszym od 2 tys. lat czynem zbrojnym Żydów.

2. Obecne działania zbrojne Izraela są dalszym ciągiem tego czynu zbrojnego.

Jak wynika z relacji Mostowicza, Krakowski i Rudnik nawiązali u nas liczne kontakty i mają już zwerbowanych wielu zwolenników tej akcji. Jej celem będzie też pomniejszenia znaczenia pomocy, jakiej powstańcom w Getcie udzielili Polacy.

Ponadto Rudnik i Krakowski chwalili się, że mają dowody, iż ojciec Maksymilian Kolbe to w gruncie rzeczy „przymusowy męczennik", bo nie miał w Oświęcimiu i tak innego wyjścia, a przed wojną jako redaktor „Małego Dziennika" i „Rycerza Niepokalanej" organizował na łamach tych gazet nastroje antyżydowskie. Na ten temat zapowiadali rozpętanie odpowiedniej kampanii na łamach prasy światowej.

Można przypuszczać, że Mostowicz będzie z nimi nadal w kontakcie. Powiedział, że to nie będzie dla niego trudność, ponieważ w sprawie swoich (nieczytelne) wkrótce wyjedzie do Frankfurtu nad Menem.

Omówienie:

Jest to informacja na powyższy temat pierwszy po „RB" będzie miał możliwość spotkania się z Mostowiczem i uzyskania aktualnych wiadomości i informacji na powyższe tematy.

Ponieważ informacja dot. Osób wywodzących się z mniejszości narodowej oraz ze środowiska dziennikarskiego, informację przekazać do Wydziału XIV Dep. II MSW i Wydz. V Dep. III MSW.

ST. INSPEKTOR WYDZIAŁU VII DEP. V MSW

ppłk St. MARKIEWICZ

Źródło: IPN BU 001043/3642, s.15-16


 

szpilkiSzpilki – ilustrowany tygodnik satyryczny założony w 1935 roku przez Zbigniewa Mitznera i Eryka Lipińskiego, który był również jego pierwszym redaktorem naczelnym.

Programowo czasopismo było związane ze środowiskiem lewicy. Przed II wojną światową ośmieszało obóz sanacyjny, a po wojnie przeciwników ustroju komunistycznego.

Po raz pierwszy „Szpilki" przestały się ukazywać około 1990. W roku 1992 próbował reaktywować je Marek Przybylik. Od lutego do kwietnia ukazało się 13 numerów Szpilek. Dwukrotne próby reaktywowania tygodnika zakończyły się niepowodzeniem. Został zawieszony w 1994 roku.

W piśmie publikowali m.in. Julian Tuwim, Konstanty Ildefons Gałczyński, Stanisław Jerzy Lec, Anna Lechicka-Kuśniewicz, Antoni Słonimski, Józef Prutkowski, Andrzej Rumian, Krzysztof Teodor Toeplitz, Antoni Marianowicz, Jeremi Przybora, Lech Terpiłowski, Jan Galuba, Świętopełk Karpiński, Stanisław Tym, Jerzy Urban, Zuzanna Ginczanka, Radosław Zięcina, Ryszard Smożewski,Zbigniew Nienacki, Joanna Wilińska.

Za Wikipedia

oncontextmenu="return false"> ... ...